[ مقدمة آية الله جوادى آملى ] بسم اللَّه الرحمن الرحيم و إياه نستعين بحث پيرامون راز هر چيزى فرع وجود آن است ، زيرا معدوم و بىراز است . نماز از آن جهت كه داراى وحدت اعتبارى بوده ، و وحدت مساوق هستى است ، از وجود حقيقى بهره‌اى نداشته ، قهراً رازى هم نخواهد داشت . ليكن از آن حيث كه داراى ريشهء تكوينى است ، و آن مبدأ تكوينى و موجود حقيقى در منطقهء اعتبار به صورت مجموع حركتها و سكونها و گفتارها و رفتارهاى جارحه و جانحه ظهور كرده است ، حتماً داراى سرّى خواهد بود ؛ چنان كه قرآن داراى ظاهرى اعتبارى است ، چون مجموع حروف و حركات است ؛ و داراى باطنى حقيقى است ؛ نظير « ام الكتاب » كه « علىّ حكيم » مىباشد . تمثّل ملكوتى نماز در برزخ نزولى ، در معراج نبى اكرم ( ص ) ، و در برزخ صعودى ، در قبر مؤمن ، نشانهء وجود حقيقى داشتن آن قبل از اعتبار دنيايى و نيز بعد از آن خواهد بود ؛ و آن اعتبارى كه محفوف به دو حقيقت بوده و مسبوق به وجود حقيقى و ملحوق به آن است ، داراى زيربناى حقيقى بوده و رمز رازيابى او انس با سابق و لاحق او مىباشد . و چون اين سبق و لحوق زمانى نيست كه معيّت زمانى سازگار نباشد ، بنا بر اين ، هرجا نماز باشد آن سابق و لا حق ملكوتى با اين امر اعتبار ملكى همراه خواهند بود .